گیوم آپولی‌نر (١٩١٨ - ١٨٨٠)

Guillaume Apollinaire

 مترجم: سیدمحمد آتشی٭

 

□

 

به وی سردار اندیشه‌ی نو لقب داده بودند. پس از تحصیلات مقدماتی در جنوب فرانسه به کشورهای اروپایی سفرکرد. از کار بانک کناره گرفت و به روزنامه‌نگاری و ادبیات روی آورد. در جنگ جهانی اول داوطلبانه شرکت کرد (شعرهای‌اش متأثر از جنگ اول است)، بر اثر انفجار خمپاره زخمی شد و در سال ١٩١۸ در روزهای پایانی جنگ درگذشت. او کوشید شعر را از قید رمانتیسم و سمبولیسم رها سازد برای کلمات و جملات پیوند منطقی قائل نبود. احساسات‌اش را با ایهام و القا منتقل می‌ساخت؛ وی برشاعران جوان نسل خود تأثیر زیادی گذاشت. آپولی‌نر با شعر فارسی پیوند شایسته‌ای داشت. در شعر «پل میرابو» le pont Mirabeau اثرپذیری او از حافظ به خوبی هویداست – "بنشین لب جوی و گذر عمرببین..." از نوآوری‌های وی «کالی گرام» است. شعرهایی که درشعرکلاسیک فارسی "مُدوَّر" و "مشَجَّر" خوانده می‌شوند. این شعرهای مصورآپولی‌نر، برخاسته از مطالعات وی در ادبیات فارسی‌ست.

 

□

 

کبوتر زخم خورده

ای چهره‌های نرم ِ چاقو خورده

ای لب‌های عزیز و شکوفا

میا

ماره

یی‌یت

لوری

آنی

و تو

ماری

ای دخترها کجایید!؟

شاید

نزدیک فواره‌ای

که دست به دعا می‌گرید

کبوتر در جذبه فرو می‌رود.

 

 

Douces figures pojgnardees

Cheres levres  fleurles

Mia

Mareye

Yette

Lorie

Annhe

Et toi

Marie

Ou etes

Vous o

Jeunes

Glles

Mais

Pres dun

Jet deau gui

Pleure et gui prie

Ctte colombe sextasie

 

 

□

 

فواره

تمام گذشته‌های به یاد ماندنی

رفقایی که به جنگ رفتند

می‌پرند به سوی کهکشان

و چشمان شما به آهستگی

اندوهگین می‌میرد

کجا هستند "براک" و "ماکس ژاکوب"

"دورن" با چشم‌های هم‌چون سپیده‌دمان

کجا هستند "رنال" "بی یی" و "دالیز"

که نام آن‌ها چون گامی در کلیسا اندوه می‌ریزد

کجاست "کرم نیتس" که داوطلبانه رفت

شاید آن‌ها مرده‌اند

روح من از یاد آن‌ها لبریز است

و فواره برای اندوه من می‌گرید

آن‌ها که به جنگ رفتند

اینک در کجا می‌جنگند

شب می‌آید ای دریای خونین

و گل ِ رز دز آن خون می‌چکاند.

 

 

 

Tous les souvenirs de naguere

Omes amis parties en guerre jaillissent vers le firmament

Et vos regards en leau dormant

Meurent melanco liguement

Ou sont ils brague et max Jacob

Derain aux yeux gris commelaobe

Ou sont raynal bhlly dalize

Don’t les noms se melano olisent

Comme des pas dans une eglise

Ou est cremnitz guisengagea

Peut etteils mortsdeja

De souvenirs mon ameest pleine

Leget deau pleure sur ma peine

Ceux gui sont parths a la guerre av nobd se batten maintenant

 Le soir tombe osanglante met

Jardins ou saigne abondamment le laurier rose fleur guerriere