حمیدرضا آتش‌برآب مترجم ادبیات روس است. از وی تاکنون آثاری چون «سوارکار مفرغی» (الکساندر پوشکین – نشر هرمس)، «به سلامتی خانم‌ها» (آنتون چخوف – نشر آهنگ دیگر)، «زائر افسون‌شده» (نیکلای لسکوف – نشر ماهی)، «آقایی از سانفرانسیسکو» اثر ایوان بونین و برگردان‌هایی از اشعار شاعران روس در نشریات ادبی‌ای هم‌چون «کارنامه»، «چیستا»، «کلک» و جرایدی چون هم‌شهری به چاپ رسیده است.

وی هم‌چنین «ابر شلوارپوش» اثر ولادیمیر مایاکوفسکی را توسط «نشر هرمس» در دست چاپ دارد. شایان ذکر است که وی در حال حاضر رمان «دکتر ژیواگو» اثر بوریس پاستارناک را در دست ترجمه دارد. ترجمه‌ای که در پی می‌آید برگفته از «گزیده‌های عصر طلایی و نقره‌ای شعر روس» به قلم همین مترجم است که به‌زودی نسخه‌ی کامل آن در سایت وازنا انتشار خواهد یافت.

 

□ 

فیودار سالاگوب

ФЁДОР

СОЛОГУБ

 

ایرینا

 

ایرینا!

یادت هست

              پاییز

و شهركِ پرت و فقیرمان را؟

گرگ‌ومیش بود و

آسمانِ غم‌آلود

                 چهره در هم كشیده‌بود

باران ِ تند و ریز

                  به سانِ توری بلند

تمام شهرِ غرق در لجن‌ها و چاله‌ها را پوشاند

و تو آمدی

چانچویی بر شانه داشتی

و در دوسویش سطل‌هایی آویخته

                                        لبریزِ آبِ رود

گونه‌هایت چون آتش برافروخته بود. . .

خانه‌مان عبوس و تنگ بود

آب از سقفِ كهنه می‌چكید

ایوانِ پوسیده شكاف برمی‌داشت

زمین زیرِ پاها‌مان فرسوده می‌نمود

و از پنجره‌ی شكسته

                         بادی سرد هجوم می‌آورد.

ایرینا!

هرگز تو اما

كلام گزنده‌ات را

                   به چهره‌ام ننشاندی

و هرگز به‌ناهنگام

انبوهِ درد فقر را

                  اشك‌ریزان

                              بیرون نریختی.

من می‌توانستم

طاقتِ شنیدنم بود

سكوت اختیار می‌كردم

                           درپیش‌گاهِ تو

اما كلامی نگفتی!

 

دیوانه‌ای مغرورم شاید

كه با سرنوشتِ خویش

                           سرِ سازش نداشت

منی كه

آرزوهای فریبنده‌ام را

پاس می‌داشتم

                  سرسخت

و تو را با خود

برای تحمل رنجِ فقر

                       هم‌راه كردم.

روز ِ عذاب‌مان

                 به شب می‌گرایید

و تو با مهرت  

لبخند نثارم می‌كردی 

و دل‌استوارم می‌ساختی

تو گفتی كه:

 

فقر هیچ است

تنها باید

          روحْ قوی داشته باشی

و با عطش ِ سعادت

                       به سوی زندگی جهد كنی مدام.

 

و من بازهم

از نیرویت جسارت گرفتم

و فرارویم را نظاره كردم

به ظلماتی كه

                 هزار آزمونِ هولناك

               و هزار مصیبتِ وحشت‌بار

                                             انتظار می‌كشیدند.

 

اكنون دیگر

بر فرازِ ما

          آسمانِ پاك

                        به شام می‌رسد    

و این تویی   

              ای ایرینای من

كه معجزه‌ها آفریده‌ای!

 

 

                                       ١٨٩٢

ترجمه: ٤ می ٢٠٠٣

 

 

 

Ирина

 

Помнишь ты, Ирина, осень

В дальнем, бедном городке?

Было пасмурно, как будто

Небо хмурилось в тоске.

Дождик мелкий и упорный

Словно сетью заволок

Весь в грязи, в глубоких лужах

Потонувший городок,

И, тяжелым коромыслом

Надавив себе плечо,

Ты с реки тащила воду,

Щеки рдели горячо...

Был наш дом угрюм и тесен,

Крыша старая текла,

Пол качался под ногами,

Из разбитого стекла

Веял холод; гнулось набок

Полусгнившее крыльцо...

Хоть бы раз слова упрека

Ты мне бросила в лицо!

Хоть бы раз в слезах обильных

Излила невольно ты

Накопившуюся горечь

Беспощадной нищеты!

Я бы вытерпел упреки

И смолчал бы пред тобой.

Я, безумец горделивый,

Не поладивший с судьбой,

Так настойчиво хранивший

Обманувшие мечты

И тебя с собой увлекший

Для страданий нищеты.

Опускался вечер темный

Нас измучившего дня, —

Ты мне кротко улыбалась,

Утешала ты меня.

Говорила ты: «Что бедность!

Лишь была б душа сильна,

Лишь была бы жаждой счастья

Воля жить сохранена».

И опять, силен тобою,

Смело я глядел вперед,

В тьму зловещих испытаний,

Угрожающих невзгод.

И теперь над нами ясно

Вечереют небеса.

Это ты, моя Ирина,

Сотворила чудеса.